Praktijk

Tubbe: een woonzorgcentrum als nieuwe thuis

Hoe denk jij je oude dag te beleven? Wil je thuis blijven wonen of denk je dan uit te kijken naar een rusthuis? Zie jij ook andere mogelijkheden? Hoe zou je een rusthuis eigenlijk omschrijven?

In Zweden leidden die vragen naar een nieuwe invulling van wat een ‘rust- en verzorgingstehuis’ eigenlijk kan en moet zijn. Hun experimenten veranderden het beeld dat we hebben over rusthuizen. Lange ziekenhuisgangen, bereide maaltijden, witte schorten, verplichte slaaptijden, bejaarden op een rijtje voor de televisie,… Het kàn ook anders en nog beter.

Het Tubbemodel ontstond in een Zweeds rusthuis Tubberödshus, waar ze de bewoners echt centraal wilden zetten in de zorg. De privé- en gemeenschappelijke vertrekken doen denken aan een XXL-versie van hun eigen woning. De ruimtes zijn huiselijk ingericht - niet klinisch - met veel groen en natuurlijke materialen.

De bewoners – zeg niet patiënten – krijgen een grote zelfstandigheid en worden ondersteund om naar eigen mogelijkheden taken op te nemen. Zo is er bijvoorbeeld geen vaste menukaart, de bewoners kiezen zelf wat er gekookt wordt en helpen mee met de bereiding. Ontbijten of je klaarmaken voor de nacht, gebeurt als je hier zelf aan toe bent, niet als de ‘organisatie’ beslist dat ze er tijd voor heeft. Daar waar er in een klassiek rusthuis ‘voor je gezorgd wordt’ (met soms een verlies van privacy of zelfstandigheid tot gevolg), stimuleert een Tubbe-aanpak je om je leven in eigen handen te houden.

De verzorgers en verplegers in een Tubberusthuis zijn overigens niet meer aan hun arbeidskledij te herkennen. In gewone kleren werken en leven ze tussen de bewoners. Ze faciliteren eerder dan dat ze organiseren. Het beheer van het rusthuis komt in handen van het personeel èn de bewoners, die mee beslissingen nemen.

Voor onze organisatiegerichte zorgsector zijn deze ideeën nog toekomstmuziek. Het personeel is nog niet vertrouwd met deze manier van werken en denken. Ook overheden ontwikkelden wettelijke maatregelen en subsidiëringsvoorwaarden die niet compatibel zijn met de praktijk van de Tubbeprincipes.

De Koning Boudewijn Stichting en Zorgnet-Icuro zien naast moeilijkheden ook mogelijkheden. Ze werken samen in een aantal Tubbe-proefprojecten in Vlaanderen. Binnenkort verschijnt een brochure over deze ervaringen die beschikbaar zal zijn via de website van de Koning Boudewijn Stichting.

 

De Koning Boudewijnstichting was op 8 juni 2018 in de uitzending Hautekiet trapt het af op Radio 1.