Nieuws

Nationale Loterij en MVO

De Nationale Loterij is sinds 1934 een Belgisch instituut én een gulle gever aan goede doelen. Miljoenen aan inkomsten uit kansspelen vinden hun weg terug naar de maatschappij via sponsoring van een brede waaier aan activiteiten en initiatieven. MVO zit dus ingebakken in de genen van de Nationale Loterij. Maar hoe structureel is MVO vastgelegd in de beleidslijnen? En op welke manier meet de Nationale Loterij haar maatschappelijke impact? We vroegen het aan Roland Louski, sinds 2013 Regulatory Affairs Advisor bij de Nationale Loterij én verantwoordelijk voor MVO in de organisatie.

Mijnheer Louski, de Nationale Loterij heeft een heel erg zichtbare maatschappelijke opdracht, maar hoe ziet het MVO-beleid eruit?

Roland Louski: “Over een echt MVO-beleid is eigenlijk pas sinds kort sprake. De eerste concrete stappen dateren van 2012. In 2013 hebben we een call-for-interest uitgestuurd om een partner te zoeken bij het schrijven en het opmaken van een eerste MVO-rapport om vervolgens tot een beleid te komen. Daarbij is het zo dat de Nationale Loterij al in verschillende jaarverslagen voor die tijd de sociale impact van de loterijactiviteiten beschreef. Maar er was nog geen methodologie om dit systematisch en overzichtelijk te doen. In 2014 hebben we dan het lastenboek geschreven en de procedure opgestart met de hulp van Sustenuto, een coach voor bedrijven en organisaties bij het ontwikkelen en toepassen van maatschappelijke verantwoordelijkheid. Met hen maakten we lijst op met belangrijke vragen. Op welke vlakken heeft de Nationale Loterij maatschappelijke impact? Hoe gaan we die verschillende soorten impact bemeten? Hoe vertalen we dat in concrete actie? Die vragen werden gedefinieerd via een werkgroep met verschillende vertegenwoordigers van de verschillende departementen binnen de loterij.”

“Eén antwoord was daarbij al duidelijk: de impact van de loterij is natuurlijk het best voelbaar op het vlak van het subsidiebeleid, de financiering van goede doelen. Maar onze impact heeft ook gewoon betrekking op het organiseren van verantwoordelijke kansspelen. Wij zijn een publieke instelling met een overheidsopdracht die het publiek moet verzekeren van een verantwoordelijke en veilige kansspelomgeving. Die kennis over verantwoord spelen moet dus deel uitmaken van ons MVO-beleid. En even een open deur intrappen, maar wel tekenend voor het werk dat er nog voor de boeg ligt: duurzaam ondernemen gaat veel verder dan milieu. Alleen, daarover werd in vorige jaarverslagen wél al vermeld dat de Nationale Loterij honderd procent groene stroom aankoopt, papier met een FSC-label gebruikt, over de CO²-uitstoot van de leasingwagens nadenkt en er een elektrische wagen aangekocht wordt om te pendelen tussen de verschillende vestigingen. We waren al milieubewust, maar zelfs dat beleidsaspect is nog niet opgenomen in een algemene strategie. En toen we het onderzoek dan breed voerden bij onze interne stakeholders, de afdelingen, bleek dat milieu lang niet op de eerste plaats of zelfs maar in de top drie voorkwam van de bezorgdheden. Wel de kansspelen en hun impact op de samenleving. Maar daarover werd veel minder uitvoerig verslag uitgebracht. Die inzichten zijn we nu aan het verwerken in een 360°-aanpak. Dit jaar moet het verslag verschijnen en kan het nieuwe beleid op basis daarvan vorm geven.”

Wat zijn de verschillen met andere nationale loterijen? Staan die al verder of wordt MVO-beleid er helemaal anders aangepakt?

Voor de stakeholders is de nationale loterij op alle vlakken een bron van financiering of inkomsten: voor spelers, voor goede doelen en voor de staat. Sinds onze oprichting in 1934 is de Nationale Loterij er precies om goede doelen te financieren. Dat is ook in het buitenland zo. Na de eerste wereldoorlog werden de loterijen opgericht om oorlogsslachtoffers te helpen en infrastructuurschade te herstellen. En jazeker, we kijken aandachtig naar het buitenland om inspiratie op te doen. Elk land is bevoegd voor zijn eigen kansspelbeleid en de situatie is zo divers dat een harmonisering op Europees vlak er niet meteen in zit. Elk land mag op basis van zijn sociaal, economisch en levensbeschouwelijke profiel zijn eigen kansspelbeleid bepalen. Sommige landen hebben een staatsloterij, elders heb je privéoperatoren met een exclusief recht om kansspelen uit te baten. In zo’n constructie zijn er natuurlijk ook privéaandeelhouders. Die privébedrijven zijn al dan niet beursgenoteerd. Er zijn er die deel uitmaken van een grote groep of een pensioenfonds, zoals de National Lottery in het VK eigendom is van een Canadees pensioenfonds. Zij hebben al jaren MVO geïntegreerd in hun eigen visie. De stap naar MVO-beleid is voor hen opmerkelijk genoeg makkelijker dan voor publieke instellingen. Het is niet dat wij de hekkensluiters zijn: in het verleden maakten we al sociale verslagen op, maar we hebben nog geen holistische visie.”

Zijn er dan publieke staatsloterijen die al verder staan, en op welk vlak dan?

“De Finse staatsloterij staat jaren voor op het vlak van een MVO-beleid. Daar verloopt de financiering van goede doelen via het ministerie van cultuur. De begunstigden zijn ook opgenomen in een vereniging. Dat vergemakkelijkt de dialoog tussen de verschillende stakeholders. Bij ons wordt het bedrag dat terug naar de maatschappij vloeit, deels naar de gemeenschap overgemaakt en deels naar bicommunautaire instellingen op federaal niveau. We leveren in Europa als enige een vorm van ontwikkelingssamenwerking en daarnaast heeft de Nationale Loterij nog ruimte om vrij een aantal projecten te steunen of aanvragen van de bevoegde Minister van Begroting. Dat zijn min of meer vaste bedragen en verdeelsleutels. De strijd tegen armoede is iets wat regelmatig op de kaart komt, mede in de licht van de Millenniumdoelstellingen van de Verenigde Naties. Maar ook dierenwelzijn, sport of erfgoed en diversiteit komen aan bod. Op al die maatschappelijke geledingen heeft de Nationale Loterij dus impact. Dat maakt ons verschillend van privéoperatoren, omdat die puur commercieel sponsoren, aan pakweg een sportclub waarvan ze een return on investment verwachten. Wij verwachten een social return on investment. We steunen ook programma’s, festivals, cultuur en sport, maar altijd grassroots: lokale sportclubs, jeugdhuizen … alleen wie het echt nodig heeft

De hamvraag: op welke manieren meet de Nationale Loterij haar maatschappelijke impact?

“Wordt er een financiering toegekend aan een project of een organisatie, dan bekijken we achteraf inderdaad wat er werd gedaan met het geld, hoe het publiek reageerde op een campagne of wat de positieve opbrengst was voor de leden van een vereniging. Systematische meting met KPI’s op basis van een coherent formaat is er nog niet. Dat gebeurt wel op het vlak van de kansspelen, maar hebben we het over parameters als veiligheid en bescherming. Met ons MVO-beleid willen we wel tot maatschappelijk impactmeten komen. Aan het actieonderzoek van de Sociale InnovatieFabriek over maatschappelijke impactvalorisatie willen we als partners dan ook graag meewerken. Beter meten is hard nodig om onze positie versterken bij maatschappij en overheid. Dat is zeker ook een trigger om nu aan een MVO-beleid te werken. Net als een openbare omroep moeten wij bewijzen dat wij meerwaarde bieden ten opzichte van privé-operatoren. De druk op de politiek om verantwoording is groot. Een kansspel is geen gewone economische activiteit. Onze opdracht is net om mensen naar ons toe te leiden om hen een veilige speelomgeving te bieden die hen respecteert. Anderzijds laten we de winst terugvloeien naar de maatschappij. Onze ethische normen zijn strenger dan bij een privéoperator en dat is meteen de kern van ons MVO-beleid. Onze impact overstijgt ruimschoots de overheidsopdracht. Maar er is nood aan meer transparantie.”

Interview: Wieland De Hoon